Kıymetli Madenler Terminolojisi
Son güncelleme: 12 Haziran 2026
Altın ve kıymetli madenler piyasasında sık kullanılan terimlerin açıklamaları. Yurtlu Gold mağazasında işlem yaparken bu kavramları bilmek, bilinçli karar vermenize yardımcı olur.
Has Altın
Saflığı %99,5 ve üzeri olan, işlenmemiş saf altındır. Uluslararası piyasada ons (troy ounce) birimiyle fiyatlanır. Türkiye'de gram altın fiyatları genellikle has altın fiyatından türetilir.
Gram Altın
Standart ağırlıklarda (0,5 gr, 1 gr, 2,5 gr, 5 gr, 10 gr, 20 gr, 50 gr, 100 gr) basılmış, genellikle 995 ayar saf altından üretilen yatırım amaçlı altın çeşididir. Darphane veya özel külçe üreticileri tarafından basılır.
Çeyrek Altın
Cumhuriyet altını serisinin dörtte biri ağırlığında olan ziynet altınıdır. Yaklaşık 1,75 gram saf altın içerir. Düğün, nişan ve bayram hediyelerinde yaygın olarak tercih edilir.
Yarım Altın
Tam altının yarısı ağırlığında basılan cumhuriyet ziynet altınıdır. Yaklaşık 3,5 gram saf altın içerir. Çeyrek ve tam altın arasında orta segment bir yatırım ve hediye aracıdır.
Tam Altın (Cumhuriyet Altını)
Darphane tarafından basılan, üzerinde Atatürk portresi bulunan geleneksel Türk ziynet altınıdır. Yaklaşık 7 gram saf altın içerir. Yatırım ve hediye amaçlı en yaygın kullanılan altın türlerinden biridir.
Ons (Troy Ounce)
Uluslararası kıymetli maden piyasasında kullanılan standart ağırlık birimidir. 1 troy ons yaklaşık 31,1035 gramdır. Londra ve New York altın borsalarındaki fiyatlar ons bazında belirlenir.
Alış Fiyatı
Kuyumcunun müşteriden ürün satın aldığı fiyattır. Genellikle satış fiyatından düşüktür. Yurtlu Gold web sitesinde her ürün için ayrı alış fiyatı gösterilmektedir.
Satış Fiyatı
Kuyumcunun müşteriye ürün sattığı fiyattır. Alış fiyatından yüksektir. İşlem yapmadan önce güncel satış fiyatını teyit etmeniz önerilir.
Sarrafiye
Darphane dışında üretilen veya eski tarihli ziynet altınları, bilezikler, kolyeler ve diğer altın takıların genel adıdır. Sarrafiye ürünlerinde işçilik değeri de fiyata yansıyabilir.
Ayar
Altın karışımındaki saf altın oranını ifade eder. 24 ayar saf altına, 22 ayar %91,6, 18 ayar %75, 14 ayar %58,5 saf altın içerir. Ayar düştükçe sertlik artar; takı üretiminde 14 ve 18 ayar yaygındır.
Külçe Altın
Dikdörtgen veya yuvarlak formda, genellikle 995 veya 999,9 ayar saf altından üretilen yatırım amaçlı büyük ağırlıklı altın çubuktur. 100 gram, 250 gram, 500 gram ve 1 kilogram gibi standart ağırlıklarda üretilir.
Spread (Makas)
Alış ve satış fiyatı arasındaki farktır. Piyasa volatilitesi, likidite ve işlem maliyetlerine göre değişir. Düşük spread, müşteri açısından daha avantajlı bir işlem anlamına gelir.
Spot Fiyat
Kıymetli madenin anlık piyasa değeridir. Uluslararası borsalarda o anda gerçekleşen veya gerçekleşmesi beklenen işlem fiyatını ifade eder. Türkiye'deki perakende fiyatlar spot fiyata kur, vergi ve spread eklenerek hesaplanır.
Ziynet Altını
Darphane tarafından basılan çeyrek, yarım, tam ve cumhuriyet altını gibi belirli form ve ağırlıklarda üretilen, koleksiyon veya hediye amaçlı altın çeşitlerinin genel adıdır. İşçilik primi gram altına göre daha yüksek olabilir.
Gümüş
İkinci en yaygın yatırım amaçlı kıymetli madendir. Uluslararası piyasada ons bazında fiyatlanır. Türkiye'de gram gümüş ve gümüş külçe olarak alım-satım yapılabilir. Altına göre daha volatil bir fiyat hareketi gösterebilir.
Parite
İki para birimi arasındaki değişim oranıdır. Örneğin EUR/USD paritesi, 1 Euro'nun kaç ABD Doları ettiğini gösterir. Yurtlu Gold web sitesinde güncel pariteler listelenmektedir.
İşçilik
Altın takı veya ziynet ürünlerinde, saf altın değerinin üzerine eklenen üretim ve tasarım maliyetidir. Sarrafiye alım-satımında işçilik değeri ayrıca değerlendirilir; has altın alım-satımında işçilik primi genellikle düşüktür.
MASAK
Mali Suçları Araştırma Kurulu. 5549 sayılı kanun kapsamında belirli tutarın üzerindeki kıymetli maden işlemlerinin bildirilmesinden sorumlu kurumdur. Kimlik tespiti ve bildirim yükümlülükleri bu kurumun denetimi altındadır.